Kategori: Makaleler

Orijinal Taş Nasıl Anlaşılır? Psikolojinin Merceğinden Bir Bakış Bir taşa bakarken bazen yalnızca taşın kendisini değil, onun bizde uyandırdığı duyguyu da gördüğümü fark ediyorum. “Bu gerçekten doğal mı?”, “Değeri söylediği kadar var mı?” ya da “Neden buna diğerinden daha fazla inanıyorum?” soruları, aslında yalnızca orijinal taş nasıl anlaşılır? meselesi değildir. Aynı zamanda insan zihninin belirsizlik karşısında nasıl karar verdiğini anlatır. Doğal taş, değerli taş veya kristal satın alırken renk, parlaklık, doku ve satıcının açıklaması gibi ipuçlarına başvururuz. Fakat psikolojik açıdan ilginç olan şudur: Bu ipuçlarının bazıları gerçeği anlamamıza yardım ederken bazıları yalnızca “gerçekmiş gibi” hissettirebilir. Bilişsel Psikoloji: Zihin Taşın Gerçekliğini…

Kadınlarda yumurtlamayı artıran besinler nelerdir? Kadınlarda yumurtlamayı artıran besinler nelerdir? “Yediğim şey gerçekten yumurtlamamı etkileyebilir mi?” Bazen market rafında bir avokadoya, bir avuç cevize ya da yeşil mercimeğe bakarken insanın aklından tam da bu geçiyor. Üstelik internette “yumurtlama artıran besinler” diye aratınca birbirinden kesin görünen öneriler çıkıyor. Gerçek ise biraz daha sakin: tek bir besin yumurtlamayı mucizevi biçimde artırmaz; ancak genel beslenme düzeni, metabolik sağlık ve bazı besin ögeleri üreme sağlığını destekleyebilir. Dünya Sağlık Örgütü, yaşamın bir döneminde infertilite yaşayan kişilerin oranını yaklaşık %17,5, yani altı kişiden biri olarak tahmin ediyor. Bu nedenle konu yalnızca “hangi yiyeceği yemeliyim?” sorusundan ibaret…

Vize 40, Final 55: Geçer mi? Bir Notun Edebî Anatomisi Bir sayı bazen yalnızca bir sayı değildir. Kâğıdın üzerinde duran “40” ve “55”, öğrencinin zihninde kaygıya, beklentiye, umuda ya da hayal kırıklığına dönüşebilir. Tıpkı bir romandaki tek bir cümlenin bütün hikâyenin anlamını değiştirebilmesi gibi, bir sınav notu da bağlamından koparıldığında bambaşka anlamlara bürünür. Peki vize 40 final 55 geçer mi? Bu sorunun matematiksel bir cevabı olduğu kadar, neredeyse edebî bir tarafı da vardır: Çünkü sonuç, yalnızca sayılardan değil, o sayıların hangi sistem içerisinde yan yana geldiğinden doğar. Vize 40, Final 55 Geçer mi? Hikâyenin Hesabı Üniversitelerde yaygın olarak kullanılan sistemlerden…

Evli Kadın Kendini Tatmin Etmesi Günah mı? Sorunun Siyaseti Bir toplumda “Kadın kendi bedeni üzerinde ne kadar söz sahibidir?” sorusu yalnızca ahlaki ya da dini bir mesele değildir. Aynı zamanda iktidarın, kurumların ve toplumsal düzenin nasıl işlediğini gösteren bir aynadır. “Evli kadın kendini tatmin etmesi günah mı?” sorusu da bu nedenle yatak odasının sınırlarını aşar; aile, din, hukuk, gelenek, yurttaşlık ve bireysel özgürlük arasındaki ilişkileri tartışmaya açar. Burada mesele yalnızca mastürbasyonun dini hükmü değildir. Asıl siyasal soru şudur: Bir bireyin kendi bedeniyle kurduğu ilişkiyi kim meşru ilan eder? Dinî Hüküm ile Siyasal Meşruiyet Aynı Şey Değildir Beri sayfasında yeni bir…

Eski Türkler nasıl yazılır hakkında derli toplu bilgi arayanlar için Beri olarak bu yazıyı hazırladık. Eski Türkler Nasıl Yazılır? Kültürün İzinde Bir Antropolojik Okuma Kültürler arasında dolaşırken insanı en çok şaşırtan şeylerden biri, gündelik görünen davranışların ardında bambaşka dünyaların saklanmasıdır. Bir kelimenin yazımı bile bizi tarih, dil, inanç, akrabalık ve toplumsal hafıza üzerine düşünmeye götürebilir. “Eski Türkler nasıl yazılır?” sorusu da bu nedenle yalnızca doğru yazımı öğrenme meselesi değildir; aynı zamanda geçmişte yaşamış toplulukları kendi koşulları içinde anlamaya açılan küçük bir kapıdır. Eski Türkler nasıl yazılır? kültürel görelilik Günümüz Türkçesinde doğru kullanım “Eski Türkler” biçimindedir. Buradaki “Eski Türkler” ifadesi tarihsel…

Beri sayfasında bu kez Stent takılan bir hasta kaç yıl yaşar üzerine kapsamlı bir içerikle karşınızdayız. Kalbin Zamanı: Stent Takılan Bir Hasta Kaç Yıl Yaşar Sorusu Üzerine Edebi Bir Okuma İnsan, yüzyıllardır zamanı anlamlandırmak için kelimelere sığınır. Bir hayatın uzunluğu yalnızca takvim yapraklarıyla değil; hatıralarla, ilişkilerle, umutlarla ve anlatılan hikâyelerle ölçülür. Bir kalbe yerleştirilen küçük bir stent, tıbbın diliyle damarların yeniden akışını sağlayan bir araçtır; ancak edebiyatın diliyle bakıldığında, insanın kırılganlığıyla dayanıklılığı arasındaki sessiz diyaloğun bir sembolü hâline gelir. “Stent takılan bir hasta kaç yıl yaşar?” sorusu, yalnızca biyolojik bir merak değildir. Bu soru aynı zamanda insanın kendi sonluluğuyla yüzleşmesinin,…

El Blenderı Nerelerde Kullanılır? Mutfağın Küçük Aletine Edebiyatın Büyük Aynasından Bakmak Kelimeler de tıpkı mutfakta bir araya gelen malzemeler gibi kendi başlarına başka, yan yana geldiklerinde bambaşka anlamlar taşır. Bir cümle, tek tek sözcüklerin toplamından daha fazlasıdır; bir roman, yalnızca karakterlerin başından geçen olaylardan ibaret değildir. Edebiyatın dönüştürücü gücü de tam burada ortaya çıkar. Dağınık görünen duygular, anılar, çatışmalar ve imgeler bir anlatının içinde birleştiğinde insanın dünyaya bakışını değiştirebilir. Bu açıdan bakıldığında el blenderı, gündelik hayatın sıradan bir mutfak aracından fazlasına dönüşebilir. Bir el blenderı nerelerde kullanılır sorusu, yalnızca “çorba, sos veya püre yapmak için” şeklinde yanıtlanabilecek teknik bir soru…

Dyson Süpürgenin Batarya Ömrü Ne Kadardır? İnsan Psikolojisi Üzerinden Bir Dayanıklılık Hikâyesi Evde kullandığımız nesnelerin yalnızca işlevleriyle değil, zihnimizde oluşturdukları anlamlarla da yaşadığını fark ettiğim anlardan biri, bir süpürgenin batarya göstergesine bakarken yaşadığım küçük bir düşünce anıydı. Bir cihazın birkaç dakika daha çalışıp çalışmayacağı neden bazen bu kadar önem kazanır? Neden bir ürünün eskimesi yalnızca ekonomik bir mesele değil de kişisel bir hayal kırıklığı gibi hissedilir? Günlük hayatın küçük parçaları, aslında insan davranışlarının büyük örüntülerini ortaya çıkarır. Bir Dyson süpürgenin bataryasının ne kadar dayanacağı sorusu da yalnızca teknik bir soru değildir. Bu soru; beklentilerimizi, kontrol ihtiyacımızı, tüketim alışkanlıklarımızı ve sahip…

70 Puan Kaç Oluyor KPSS? Bir Sınav Sonucunun Kültürel Anlamına Yolculuk Bir sınav sonucunun insan hayatında ne kadar büyük bir anlam taşıyabileceğini düşündüğümüzde, aslında yalnızca birkaç rakamdan söz etmediğimizi fark ederiz. “70 puan kaç oluyor KPSS? kültürel görelilik” sorusunu ilk duyduğumuzda aklımıza hemen netler, puan türleri, başarı sıralaması ve atama ihtimali gelebilir. Fakat biraz daha yakından baktığımızda bu sorunun arkasında beklentiler, aile ilişkileri, toplumsal statü, gelecek tasavvuru ve kişinin kendisini tanımlama biçimi bulunur. Dünyanın farklı bölgelerinde insanların başarıyı nasıl ölçtüğünü, gençlerin yetişkinliğe nasıl geçtiğini, ailelerin çocuklarından neler beklediğini ve ekonomik kaynakların toplumsal itibarı nasıl şekillendirdiğini düşündüğümüzde KPSS de daha geniş…

Rusya kırmızı diploma nedir konusunda bilgi toplamak isteyenler için Beri tarafından hazırlanmış özel içerik. Rusya Kırmızı Diploma Nedir? Eğitimden İktidara Uzanan Siyasal Bir Analiz Bir toplumun hangi belgeleri değerli kabul ettiği, aslında o toplumun nasıl bir düzen kurduğunu da gösterir. Bir diploma yalnızca bireyin eğitim sürecini tamamladığını gösteren teknik bir belge midir, yoksa devletin bilgiye, başarıya ve liyakate yüklediği anlamın sembolik bir ifadesi midir? Güç ilişkileri, kurumların işleyişi ve toplumsal hiyerarşiler üzerine düşündüğümüzde eğitim sistemlerinin hiçbir zaman tamamen siyaset dışı olmadığını görürüz. Çünkü eğitim; yurttaş yetiştirme, elit oluşturma, ideoloji aktarma ve devletin gelecekteki yöneticilerini şekillendirme süreçlerinin merkezinde yer alır. Rusya’daki…